آکادمی زمین شناسی ایران (ایراناجئو) با بهره گیری از همکاری جمعی از خبرگان و متخصصان معدنی کشور آماده ارائه خدماتی متفاوت در زمينه های ذیل می باشد:
- ارائه خدمات تخصصی اکتشاف مواد معدنی مبتنی بر تکنولوژی های نوین
- ارائه خدمات مشاوره، مدیریت و نظارت بر پروژه های معدنی
- ارائه خدمات تامین داده های مورد نیاز پروژهای اکتشافی
- ارائه خدمات پژوهشی و تولید علم در حوزه معدن
- ارائه خدمات توسعه ای و آموزشی
آکادمی زمین شناسی ایران (ایراناجئو) با هدف بهبود و ساماندهی فرآیند اکتشاف معادن، کاهش زمان، هزینه و ریسک سرمایه و نیز استانداردهای بین المللی اکتشاف (استاندارد سازمان ملل متحد (UNFC) و (CRIRSC) ، اقدام به طراحی و توسعه مراحل اکتشاف نموده است.
بر همین اساس در در طی فرآیند اکتشاف از فناوری های نوین مانند سنجش از دور (RS) و سیستم اطلاعات مکانی (GIS) مورد استفاده قرار گرفته و در ترتیب و توالی ماژول های اکتشافی، دقت بیشتری صورت پذیرفته است که براساس قابلیت ها و محدودیت ها، نوع ماده معدنی، شرایط کانی زایی و … مربوط به منطقه مورد مطالعه و قوانین و رویه های سازمانی کشور تنظیم و پیاده سازی خواهند شد.
بر همین اساس فرآیند مطالعات اکتشاف در این مجموعه را می توان به چهار فاز ذیل طبقه بندی نمود.
با محوریت دورسنجی (RS) و سیستم اطلاعات مکانی (GIS)
فاز شناسایی به عنوان اولین گام از چرخه فعالیت اکتشاف ذخایر معدنی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. نتایج حاصل از این فاز است که تعیین می کند سرمایه گذاران در کدام بخش از محدوده معدنی و در چه سطحی سرمایه گذاری کرده و از چه مواد معدنی و در کدام بخش از منطقه، امید بیشتری جهت حصول نتیجه از سرمایه گذاری خود داشته باشند.
هدف از اجرای این فاز اکتشافی که در مقیاس ۱:۱۰۰٫۰۰۰ یا ۱:۲۵۰٫۰۰۰ برحسب نیاز پروژه صورت می پذیرد، تعیین پتانسیل معدنی محدوده مورد مطالعه از نظر شرایط تشکیل و وجود ماده معدنی تعیین شده می باشد. به عبارت دیگر در این گام تعیین می گردد که آیا محدوده مورد نظر توان و شرایط لازم جهت تشکیل ماده معدنی خاصی را دارد یا خیر؛ در صورتی که این پتانسیل وجود دارد در کدام بخش از محدوده مورد مطالعه، ماده معدنی مورد نظر تشکیل شده است و آثار و شواهد آن چیست.
از این رو با بررسی و تعیین وضعیت زمین شناسی عمومی محدوده، مطالعه شواهد کانی زایی از جمله بررسی و شناسایی رخنمون های ماده معدنی، آلتراسیون ها، نشانه گرها و بنیان های شیمیایی مواد و نیز شناسایی وضعیت کانی سازی مواد معدنی مرتبط با ماده معدنی مورد نظر، با محوریت مطالعات دورسنجی ماهواره ای و هوایی در حوزه داده های چند طیفی و فراطیفی، مغناطیس ماهواره ای و هوایی، انجام عملیات صحرایی و نمونه برداری سطحی و … در رابطه با پتانسیل کانی زایی محدوده اظهار نظر می شود.
در نهایت با اجرای این فاز، معدن داران و یا سرمایه گذاران قادر خواهند بود تا درباره وضعیت، چگونگی، میزان و مکان سرمایه گذاری اکتشافی در محدوده مورد نظر تصمیم گیری نموده و در عین حال مناطق واجد شرایط تشکیل و وجود ماده معدنی را از سایر مناطق در محدوده مورد مطالعه تمیز دهند و با اجرای فازهای بعدی اکتشاف، اطلاعات دقیق تری در رابطه با مناطق پرپتانسیل کسب نمایند.
با محوریت مطالعات زمین شناسی و عملیات صحرایی
این فاز اکتشافی همانند فاز شناسایی با هدف تعیین پتانسیل معدنی محدوده مورد مطالعه از نظر شرایط تشکیل و وجود ماده معدنی تعیین شده صورت می پذیرد. با این تفاوت که در مقیاس بزرگتر (۱:۲۵٫۰۰۰ تا ۱:۵۰٫۰۰۰ برحسب نیاز پروژه) و با دقت داده ای بیشتری صورت خواهد پذیرفت به عبارت دیگر در این مرحله، وضعیت پتانسیل مناطقی که براساس نتایج حاصل از فاز شناسایی واجد پتانسیل شناخته شده اند، با انجام مطالعات ماهواره ای و یا ژئوفیزیکی برد کوتاه، عملیات صحرایی و مطالعات زمین شناسی دقیق تر و نیز حفاری های سطحی و نمونه برداری و تحلیل آزمایشگاهی نمونه های سطحی، در محدوده مورد مطالعه با دقت بالاتری تعیین می گردد.
با اجرای این فاز، معدن داران و یا سرمایه گذاران قادر خواهند بود تا درباره وضعیت سرمایه گذاری اکتشافی در محدوده مورد نظر تصمیم گیری نموده و در عین حال مناطق پرپتانسیل حاصل از فاز شناسایی را ارزیابی و رتبه بندی دقیق تری نمایند. عموماً با اجرای این فاز امکان اخذ پروانه اکتشاف در محدوده مورد مطالعه میسر خواهد شد.
با محوریت عملیات ژئوفیزیک زمینی و حفاری های نامنظم
هدف از اجرای این فاز اکتشافی تعیین مکان، شکل، عمق، عیار و میزان ذخیره احتمالی ماده معدنی مورد نظر در محدوده های تعیین شده (حاصل از اجرای فاز پی جویی)، بر اساس عملیات ژئوفیزیک زمینی و حفاری های اکتشافی انجام شده (جهت صحت سنجی عملیات ژئوفیزیک زمینی) در مقیاس ۱:۵٫۰۰۰ تا ۱:۱۰٫۰۰۰ برحسب نیاز پروژه می باشد.
در این مرحله تعیین می گردد که ذخیره اصلی در کدام قسمت از محدوده قرار داشته و احتمالاً به چه شکلی، در چه عمقی و با چه عیاری پراکنده شده است؛ از این رو با بررسی و تعیین وضعیت زمین شناسی دقیق مناطق پر پتانسیل معرفی شده از فاز پی جویی، انجام عملیات ژئوفیزیک زمینی در مناطق مستعد در قالب شبکه های منظم ژئوفیزیکی، اجرای انواع حفاری های اکتشافی (همچون ترانشه، چاهک، گمانه زنی ها و …) به صورت پراکنده، انجام آنالیزهای ژئوشیمیایی نمونه های حاصل از عملیات حفاری و … در رابطه با مکان، شکل، عمق، عیار و میزان ذخیره احتمالی ماده معدنی در محدوده مورد مطالعه، اظهار نظر خواهد شد.
با اجرای این فاز، معدن داران و یا سرمایه گذاران قادر خواهند بود تا با حفاری های صورت گرفته ضمن آماده سازی مناطق پر پتانسیل جهت اجرای عملیات استخراج مقدماتی، اقدامات لازم جهت مطالعات پیش امکان سنجی را نیز آغاز نمایند. عموماً با اجرای این فاز امکان اخذ گواهی کشف در بلوک مورد مطالعه میسر خواهد شد.
با محوریت عملیات شبکه بندی حفاری و ژئوشیمی تحت الارضی
هدف از اجرای این فاز اکتشافی تعیین مکان، شکل، عمق و عیار و میزان قطعی ذخیره ماده معدنی مورد نظر در محدوده های تعیین شده حاصل از اجرای فاز اکتشاف عمومی در مقیاس ۱:۵۰۰ تا ۱:۲٫۰۰۰ برحسب نیاز پروژه می باشد. از این رو با بررسی و تعیین وضعیت دقیق مناطق پر پتانسیل معرفی شده از فاز اکتشاف عمومی، انجام حفاری های اکتشافی شبکه بندی شده، آنالیز ژئوشیمیایی نمونه های حاصل از عملیات حفاری و … در رابطه با مکان، شکل، عمق و عیار و میزان قطعی ذخیره معدنی در محدوده اظهار نظر می شود.
با اتمام این فاز، به معدن داران و سرمایه گذاران معدنی اطلاعات کاملی درباره ارزیابی اقتصادی محدوده معدنی، روش ها و هزینه های مورد نیاز استخراج، نرخ بازگشت سرمایه و جذب سرمایه های مورد نیاز عملیات استخراج از سوی دولت و ارگان های وابسته ارائه می گردد تا نسبت به اخذ مجوز های لازم اقدام نمایند. عموماً با اجرای این فاز امکان اخذ پروانه بهره برداری در بلوک مورد مطالعه میسر خواهد شد.
مثال های مواد معدنی مورد اکتشاف : مس، طلا، آهن، کروم، نیکل، سرب، روی، عناصر نادر خاکی، قیر طبیعی، فیروزه، آهک و دولومیت، گچ، نمک های صنعتی، لوماشل، خاک های صنعتی، منگنز، سنگ های ساختمانی و تزئینی، سایر مواد معدنی
اکتشافات معدنی از فاز شناسایی آغاز و به فاز اکتشاف تفصیلی ختم می گردد. به طوری که با پیشرفت فرآیند اکتشاف، جزئیات عملیاتی هر فاز و قابلیت اطمینان به نتایج حاصله بیشتر و به تبع، هزینه های لازمه نیز افزایش خواهد یافت. لازم به ذکر است فرآیند اکتشاف در یک محدوده معدنی تا مادامی که ذخیره معدنی وجود دارد صورت می پذیرد و همواره در حال توسعه خواهد بود.
انواع مطالعات صورت گرفته طی مراحل مختلف اکتشاف
مطالعات زمینشناسی به عنوان اساس پژوهش در مراحل اکتشاف مقدماتی معدن، نیمه تفصیلی و تفصیلی شامل شناسایی رخسارههای سنگی، آلتراسیون و کانیشناسی و … است.
به این صورت که ابتدا مطالعات زمینشناسی توسط تیم فنی طی پیمایشهای صحرایی صورت میگیرد و در مراحل بعدی جهت تکمیل مطالعات اکتشافی اقدام به برداشت نمونه های سنگی و کانی سازی و تهیه مقاطع نازک و نازک- صیقل با هدف تهیه نقشه های زمین شناسی، آلتراسیون و کانی سازی می شود. هر کدام از این نقشه ها بسته به مورد استفاده در سازمان صمت در مقیاس های مختلف و با استانداردهای تعریف شده سازمان تهیه می شود.
مطالعات دورسنجی یکی از کم هزینهترین مراحل در اکتشاف مقدماتی معدن می باشد به طوریکه جهت بارزسازی آلتراسیون (هر نوع آلتراسیون میتواند شاخصه یک نوع کانی سازی باشد)، خطوارهها و گسلهای بزرگ به پردازش تصاویر ماهوارهای استر، لندست و …. با استفاده از روشهای مختلف پرداخته می شود. لازم به ذکر است که مطالعات دورسنجی به تنهایی فاقد اطلاعات کافی در زمینه اکتشاف مواد می باشد و صرفا یک دید اولیه از محدوده در اختیار معدن دار قرار می دهد.
یکی از روشهای بررسی کانی سازیهای مختلف در عمق استفاده از روشهای ژئوفیزیکی مانند مگنتومتری، IP-RS و … می باشد که امکان شناسایی و ارائه مدلهای ژئوفیزیکی مرتبط با کانیسازی را دارد. از اینرو پس از برداشت دقیق دادههای شدت میدان روی پروفیلهای از پیش طراحی شده، اقدام به تهیه نقشههای لازم با استفاده از نرم افزارهای Geosoft می شود. در نهایت با کمک گرفتن از اطلاعات زمینشناسی، دورسنجی، ژئوشیمی و … به تحلیل نقشههای تهیه شده پرداخته می شود.
با استفاده از دو روش حفاری پودری و مغزهگیری، اقدام به بررسی وضعیت (شیب و امتداد، عمق و …)، و عیار کانیسازی در عمق می شود. به طوریکه با استفاده از حفاریها و مطالعات انجام شده در این زمینه میتوان به تخمین و ارزیابی ذخیره معدنی در مراحل بعدی پرداخت.
پس از انجام عملیات حفاری اکتشافی به صورت پودری و مغزهگیری، با استفاده از اطلاعات به دست آمده از مطالعه لاگها از قبیل سنگشناسی، عیار (در طول گمانه)، مشخصات چالهای حفاری (شیب، آزیموت و فاصله از دهانه چال)، مختصات چالها و نقاط توپوگرافی برداشت شده طی عملیات نقشهبرداری، اقدام به مدلسازی پیتها، رمپها و … و همچنین تخمین و ارزیابی ذخایر با استفاده از نرمافزارهای Gemcom Surpac و Data mine می شود. هدف اصلی از این فعالیت تسهیل در روشهای به کار گرفته جهت فرآیند استخراج ماده معدنی می باشد.